Vui lòng chờ trong giây lát

Liệu Trung Quốc có thống trị thế giới công nghệ?

(NDH) Bài viết thể hiện quan điểm của ông Christopher Balding, phó giáo sư về kinh doanh và kinh tế học tại trường kinh doanh HSBC ở Thâm Quyến.

Thế giới số dựa vào dữ liệu, và không ai sản xuất ra dữ liệu nhiều hơn 1,4 tỷ người sử dụng Internet ở Trung Quốc. Sự giàu có của thông tin mà lượng người dùng này tạo ra giúp một số công ty công nghệ Trung Quốc thuộc danh sách tốt nhất thế giới. Điều đó cũng dẫn đến suy đoán Trung Quốc sẽ thống trị các công nghệ trong tương lai như trí thông minh nhân tạo. Nhưng điều này thật sự là sai lầm. Hóa ra, dữ liệu không phải là tất cả.

Ngay cả trong thời đại kỹ thuật số, dữ liệu có thể là một tiện ích giảm dần. Các công ty công nghệ đã có hàng triệu người dùng. Để tin rằng Trung Quốc sẽ có một lợi thế đáng kể do quy mô dân số, chúng ta phải giả định rằng mỗi người dùng tăng thêm phải góp phần tạo ra dữ liệu có ích cho một hệ sinh thái thông tin như những người đầu tiên. Nếu điều đó là đúng, thì Ấn Độ - với gần như nhiều người dùng internet như Trung Quốc - cũng có thể trở thành nhà lãnh đạo tiếp theo của thế giới số.

Jonathan Nackstrand/AFP

Trên thực tế, tính hữu ích của một tập dữ liệu có thể giảm dần theo quy mô. Twitter, với khoảng 300 triệu người dùng hoạt động hàng tháng gần như không gặp phải bất lợi về dữ liệu khi so sánh với WeChat - mạng xã hội có 1 tỷ người dùng. Mặc dù cỡ mẫu lớn hơn thường cho ra các mối tương quan có ý nghĩa hơn, nhưng xác suất tìm ra những điều có ý nghĩa thống kê trong 1 mẫu dữ liệu 1 tỷ người sử dụng hầu như không cao hơn một bộ mẫu 300 triệu.

Hơn nữa, các công ty công nghệ không sử dụng dữ liệu theo cách đơn giản. Ví dụ, họ thường sử dụng một kỹ thuật được gọi là clustering (đám mây), trong đó người dùng được tập hợp theo những điểm chung. Thay vì dựa vào số liệu thống kê đại trà, sự phân nhóm theo những đặc điểm chung có thể cho ra những kết quả chính xác hơn. Thông thường, sự phức tạp của mô hình phân nhóm quan trọng hơn kích thước của bộ dữ liệu.

Có lẽ quan trọng nhất, con người vẫn là vấn đề. Một bộ dữ liệu khổng lồ không có nhiều giá trị nếu không có người lao động có kỹ năng để phân tích và thu thập thông tin chi tiết. Ví dụ, các trang web hẹn hò đang liên tục cập nhật các thuật toán của họ để biết được những gì mọi người nói về những điều họ muốn ở người yêu. Nhưng thực tế chỉ ra rằng những gì họ không nói có thể cũng quan trọng, nếu không muốn nói là rất quan trọng. Các thuật toán thường không phù hợp để hiểu được hành vi đó. Ở một số điểm nhất định, nhiều dữ liệu hơn là vô ích nếu không có những người có thể hiểu được nó.

Về mặt này, Trung Quốc phải đối mặt với một số thách thức khó khăn.
Một là thu hút tài năng. Mặc dù Trung Quốc có một bức tranh công nghệ đang phát triển, các nhà khoa học dữ liệu cấp cao đang thiếu hụt. Quốc gia đông dân nhất thế giới đang gặp nhiều khó khăn nhằm thu hút nhân tài công nghệ từ nước ngoài, dù đưa ra mức đãi ngộ cao. Điều này phần lớn là do các hạn chế về Internet của Trung Quốc: Ngoài việc chặn các trang web phổ biến như YouTube, chính phủ cũng ngăn chặn việc truy cập thư viện phần mềm như Github và các trang web học thuật như Google Scholar. Khi lựa chọn, các chuyên gia công nghệ hàng đầu sẽ tìm nơi khác.

Một mối quan tâm khác là bảo mật. Bởi vì luật bảo mật của Trung Quốc không được thực thi nghiêm túc, các công ty công nghệ cao có thể giám sát người dùng của họ một cách mạnh mẽ, cung cấp cho họ lợi thế trong mọi thứ từ việc tối ưu hoá quảng cáo để đánh giá rủi ro tín dụng. Theo một giám đốc điều hành, các công ty này "biết bạn đã đi đâu, bạn đã xem những bộ phim nào, bạn đã ăn ở đâu". Tuy nhiên, việc giám sát quá kĩ này có thể gây ra rủi ro. Người tiêu dùng ở Trung Quốc ngày càng giận dữ, một phần vì sự riêng tư của họ bị đe dọa. Và các công ty công nghệ cao của Trung Quốc đang gặp nhiều khó khăn khi cố gắng mở rộng sang nhiều thị trường nước ngoài vốn đặt tính bảo mật lên hàng đầu.

Điều này gây ra một mối quan tâm khác. Các công ty công nghệ cao của Trung Quốc phần lớn bị giới hạn ở Trung Quốc, nơi mà họ được bảo vệ khỏi sự cạnh tranh. Nó mang lại cho họ một vị trí thống lĩnh thị trường và lợi thế khác. Google và Facebook Ivới nhiều kinh nghiệm quốc tế đã chứng minh được sự hiểu biết với người dùng toàn cầu và xây dựng các tiêu chuẩn văn hóa xã hội đa dạng. Việc trích xuất dữ liệu từ người dùng địa phương sẽ không giúp các công ty Trung Quốc cạnh tranh ở đẳng cấp này.

Dữ liệu là huyết mạch của thế giới số. Nhưng học cách sử dụng nó đòi hỏi cần phải có nhân tài, cái nhìn sâu sắc và sự sáng tạo của con người. Trong cuộc đua đó, những người khổng lồ công nghệ của Trung Quốc vẫn còn một khoảng cách lớn với những gã khổng lồ nổi tiếng hơn.

Liệu Trung Quốc có thống trị thế giới công nghệ? Liệu Trung Quốc có thống trị thế giới công nghệ?
10 2301 56 reviews

(NDH) Bài viết thể hiện quan điểm của ông Christopher Balding, phó giáo sư về kinh doanh và kinh tế học tại trường kinh doanh HSBC ở Thâm Quyến.

 

Công nghệ

Top