Vui lòng chờ trong giây lát

Bị Trung Quốc từ chối nhập khẩu, 24 loại phế liệu trên thế giới sẽ đi về đâu?

(NDH) Suốt nhiều chục năm, Trung Quốc là quốc gia nhập khẩu phế liệu lớn nhất thế giới, trạng thái nhiều nước nghĩ sẽ không thay đổi. Tuy nhiên, Bắc Kinh gần đây đã có quyết định bất ngờ - dừng nhập khẩu 24 loại phế liệu từ năm 2018.

Hơn ba tháng sau khi lệnh cấm có tác dụng, từ tháng 1/2018, các nhà xuất khẩu phế liệu vẫn đang nháo nhác tìm điểm đến mới thay thế Trung Quốc, các chuyên gia nói với CNBC.

Các ý tưởng khác nhau đã được nêu ra. Liên minh châu Âu (EU) thông báo ý định áp thuế với việc sử dụng nhựa, Anh tìm cách chuyển rác sang Đông Nam Á còn Mỹ đề nghị Trung Quốc dỡ lệnh cấm. Tuy nhiên, không có giải pháp nào mang tính dài hạn cho việc quản lý phế liệu, theo các chuyên gia.

Mỹ, Anh, EU và Nhật Bản là những bên xuất khẩu phần lớn phế liệu của họ sang Trung Quốc.

Với 4 bên này, “lệnh cấm nhập khẩu phế liệu của Trung Quốc đồng nghĩa bị mất nơi đổ rác chính, mang lại những rắc rối bất ngờ trong ngắn hạn”, Neil Wang, chủ tịch tại Trung Quốc của công ty tham vấn Frost & Sullivan, nói. “Họ vẫn chưa có biện pháp hiệu quả trong ngắn hạn. Các bên xuất khẩu phế liệu lớn trên thế giới chưa thể tìm thấy lối ra”.

Không còn là bãi rác nữa

Trung Quốc được coi là bãi rác, chứa hơn một nửa phế liệu trên thế giới trước khi lệnh cấm có hiệu lực. Đỉnh điểm, Trung Quốc nhập khẩu gần 9 triệu tấn nhựa thải một năm, theo Greenpeace.

Trung Quốc bắt đầu nhập khẩu phế liệu từ thập niên 1980 nhằm đáp ứng sản xuất đang phát triển. Họ phát triển ngành công nghiệp xử lý và tái chế rác thải. Tuy nhiên, việc xử lý phế liệu không chính xác và thiếu biện pháp giám sát hiệu quả lại biến Trung Quốc thành quốc gia gây ô nhiễm.

Khách du lịch Trung Quốc đeo khẩu trang để ngăn khói bụi ở ngoài Tử Cấm Thành, Bắc Kinh, Trung Quốc, trong một ngày ô nhiễm cao điểm. Ảnh: Getty Images.

Trung Quốc, hiện là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đã tăng gấp đôi nỗ lực làm sạch không khí, nước và đất. Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, Trung Quốc đã đóng cửa hàng chục nghìn nhà máy gây ô nhiễm, thúc đẩy sử dụng nhiều hơn năng lượng tái tạo và trở thành gã khổng lồ tài chính xanh.

Cường quốc châu Á vẫn còn một chặng đường dài phải đi. Một nghiên cứu công bố hồi tháng 3 của Đại học Chicago cho thấy mức độ ô nhiễm không khí khắp Trung Quốc vẫn vượt trên chuẩn cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Quyết định cấm nhập khẩu 24 loại phế liệu, công bố hồi tháng 7/2017 và có hiệu lực từ đầu năm 2018, được các nhà môi trường học ủng hộ, coi đây là chiến thắng cho nỗ lực xanh hóa toàn cầu. Lệnh cấm không chỉ giúp làm sạch Trung Quốc mà còn buộc những nước khác phải quản lý phế liệu tốt hơn.

“Quyết định này sẽ tạo ra cú sốc tới toàn thế giới, buộc nhiều nước phải chấm dứt thái độ ‘mặc kệ’ với rác”, Liu Hua, nhà vận động về nhựa của tổ chức môi trường Greenpeace East Asia, nói. Ông gọi động thái của Bắc Kinh là “lời cảnh tỉnh cho thế giới”. Nó cũng là lời nhắc nhở các nhà đầu tư nên bắt đầu chú ý đến hoạt động tái chế tại những nền kinh tế đã phát triển.

Mỹ phản đối

Nhằm ngăn phế liệu vào quốc gia, Trung Quốc còn loại bỏ “các hàng hóa thải loại”, từng là nguyên liệu đầu vào bởi một số nhà sản xuất, Viện về ngành công nghiệp tái chế (ISRI), trụ sở Washington, Mỹ, lưu ý. Các nguyên liệu này từng được coi là thân thiện với môi trường hơn và sử dụng chúng giúp tiết kiệm năng lượng.

Thiếu nguồn cung phế liệu này có thể khiến các nhà máy Trung Quốc phải dùng nguyên liệu có hại cho môi trường hơn, theo chủ tịch ISRI Robin Wiener.

Bà Wiener nhận định lệnh cấm của Trung Quốc “làm gián đoạn dòng chảy của các hàng thải loại có giá trị, tiết kiệm năng lượng mà các nhà sản xuất Trung Quốc cần”.

“Hệ quả không chỉ là những vật liệu có thể tái chế ở Mỹ bị chuyển đến các bãi rác mà còn các nhà sản xuất Trung Quốc phải dùng nhiều nguyên liệu thô hơn – tức là tốn nhiều năng lượng, gây ô nhiễm hơn trong quá trình sản xuất – thay vì dùng phế liệu có lợi cho môi trường”, bà cho biết thêm.

Mỹ xuất khẩu phế liệu trị giá hơn 5,6 tỷ USD sang Trung Quốc năm 2016, theo ISRI. Mỹ hồi tháng 3 đã đề nghị Trung Quốc “lập tức dừng” lệnh cấm. Nền kinh tế lớn nhất thế giới cho rằng cách tiếp cận của Trung Quốc có thể mang lại phản ứng trái mong muốn do phế liệu có thể bị thải ra các bãi rác.

Rác nhựa tại một xưởng tái chế ở Vũ Hán, Trung Quốc. Ảnh: Getty Images.

Trung Quốc quyết không lùi bước

Trung Quốc, hiểu rõ những lo ngại mà Mỹ nêu ra, tuyên bố sẽ “điều chỉnh hơn nữa các loại phế liệu nhập khẩu” nhưng không có ý định thu hồi lệnh cấm, tờ Global Times đưa tin.

Nhập khẩu phế liệu rắn, gồm nhựa, giấy và kim loại, giảm 54% trong quý I/2018 sau lệnh cấm hồi tháng 1, theo số liệu hải quan Trung Quốc.

Trong cùng kỳ, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Malaysia và Thái Lan cho biết nhập khẩu phế liệu có dấu hiệu tăng, cho thấy phế liệu thế giới đang chuyển đến những nước này. Các chuyên gia nói họ không nghĩ các nước này có thể lấp khoảng trống mà Trung Quốc để lại.

Đông Nam Á còn đối mặt với vấn đề ô nhiễm không khí do cháy rừng. Do đó, “tạo thêm rắc rối bằng cách nhập khẩu phế liệu là điều cuối cùng họ muốn nghĩ tới”, theo Lawrence Loh, giáo sư tại Đại học Quốc gia Singapore.

“Trong dài hạn, vấn đề phải được giải quyết tận gốc. Bắc Mỹ và Tây Âu phải có những nỗ lực rõ ràng để giảm lượng phế liệu”, Loh cho biết thêm. “Thay vì tìm kiếm địa điểm khác để đổ phế liệu, những nước phát triển nên có trách nhiệm giảm lượng chất thải tạo ra thông qua những hành động bền vững”.

Bị Trung Quốc từ chối nhập khẩu, 24 loại phế liệu trên thế giới sẽ đi về đâu? Bị Trung Quốc từ chối nhập khẩu, 24 loại phế liệu trên thế giới sẽ đi về đâu?
10 903 56 reviews

(NDH) Suốt nhiều chục năm, Trung Quốc là quốc gia nhập khẩu phế liệu lớn nhất thế giới, trạng thái nhiều nước nghĩ sẽ không thay đổi. Tuy nhiên, Bắc Kinh gần đây đã có quyết định bất ngờ - dừng nhập khẩu 24 loại phế liệu từ năm 2018.

 

Thời sự

Thông tin thị trường
  • Tất cả
  • Tất cả
  • Hose
  • HNX
  • UPCom
Bình luận mới
Top